Paul da Serra to Ancient Fanal Forest
Over het vulkanische plateau naar de oude til-bomen (Ocotea foetens) bij Fanal. Visit Madeira vermeldt betaling via SIMplifica.
Open in het officiële register. Bergweer wisselt snel; neem lagen en water mee.
“Aberto segundo registo oficial IFCN.”
Met een huurauto volgt u de ER 209. Het register van regionale wegen noemt die weg Canhas (Salões, ER 222) naar Paúl da Serra (ER 105) naar Fanal naar Ribeira da Janela. De hele weg is 31.900 m. Van de ER 105-kruising op Paúl da Serra tot Ribeira da Janela is 20,15 km, en Fanal ligt op dat stuk. Van Canhas tot Paúl da Serra is 11,75 km. De kaart geeft de kilometer van de bomen niet, en geen rijtijd vanaf Porto Moniz, Seixal, Ribeira da Janela of Funchal. De stuklengtes zijn gedateerd 23 november 2016. De route die Fanal noemt is gedateerd 21 november 2016. Beide pagina’s stonden online.
Vanaf Porto Moniz is de weg in het register de ER 105: Porto Moniz (Portas da Vila, ER 101) naar Fonte do Bispo (ER 210) naar Paúl da Serra (ER 209 en ER 208), daarna verder richting Encumeada en Serra de Água. De hele ER 105 is 39.900 m, gedateerd 18 november 2016. Dat is de lengte van de regionale weg, niet de kilometers van het dorp tot het bos.
Reken niet op de ER 105 tussen Encumeada en Paúl da Serra. De mededeling over regionale wegen, bijgewerkt op 2 oktober en nog het bestand bij Visit Madeira, zet dat stuk, bij Lombo do Mouro, op gesloten. De ER 209 zelf staat niet op die sluitingslijst.
De ER 110 in hetzelfde register loopt van Camacha naar São Roque do Faial: Vale Paraíso, Santo António da Serra, Portela, Porto da Cruz. Hij komt niet langs Fanal. Seixal is geen knoop op de ER 209-kaart.
Geen openbare dienstregeling gelezen zet een bus in Fanal.
De SIGA-index noemt Fanal, Seixal en Ribeira da Janela niet. De enige Paul op die index is Calheta naar Paul do Mar, een kustdorp, niet dit plateau.
De vervoerspagina van de Câmara Municipal de Porto Moniz noemt de Rodoeste-lijnen 80 (Porto Moniz) en 139 (Santa, via São Vicente). Dat zijn de bussen naar het dorp. De pagina noemt Fanal niet.
De plaatsbladen van Rodoeste voor Seixal, Ribeira da Janela en Porto Moniz, gelinkt vanaf de dienstregeling, bevatten het woord Fanal niet. Ze noemen de kustlijnen 6, 80, 139 en 150. De bestandsdatum van die pdf’s is 17 augustus 2022. Er worden geen kloktijden overgenomen. Een bus naar het kustdorp is geen bus naar het bos.
De lijnlijst van Horários do Funchal noemt Fanal niet.
Op 9 september 2025 meldde Diário de Notícias Quercus Madeira: de twee parkeerplaatsen lopen vol, en huurauto’s en terreinwagens staan daarna op de berm. Hetzelfde verslag beschreef mensen die het reservaat zonder vast pad afliepen, op de til-bomen zaten, met kale vastgereden grond en blootliggende wortels. Een boete staat er niet in. De IFCN-pagina’s gelezen noemen geen parkeertarief.
Parkeer op een gemarkeerde plek. De berm is de overloop uit dat verslag.
Op 14 november 2025 meldde dezelfde krant dat de regionale secretaris, Eduardo Jesus, zei dat in Fanal een vast circuit, zones met beperkte toegang, dagelijks capaciteitsbeheer en punten om te kijken en te fotograferen werden ingericht. Op 29 augustus 2026 meldde ze dat ADN-Madeira zei dat de bezoeken een genoemd maximum van 3.000 per dag waren gepasseerd, en het IFCN om de cijfers vroeg. Dat zijn verslagen. De plaatspagina’s van Visit Madeira publiceren geen kaartje, geen hek en geen openingstijden voor de rit omhoog naar de bomen. Een IFCN-pagina die een kaartje voor deze stop verkoopt, was niet te vinden.
Een taxi gebruikt de regionale meter. De tweede wijziging van Convenção n.º 1/2019, van kracht op 6 februari 2026, zet de vlag op 4,00 € overdag en 4,80 € ’s nachts, voor een auto met 4 zitplaatsen. De vlag dekt de eerste kilometer. Daarna is het 0,10 € elke 65 m overdag, of elke 52 m van 21:00 tot 06:00 en de hele zaterdag, zondag en feestdag. Dat document publiceert geen vaste prijs naar Fanal. Wachten, bagage (1,50 €) en een lege terugrit zijn extra.
Visit Madeira zet de bospost in Porto Moniz, tussen Ribeira da Janela en Paúl da Serra, en ook tussen de bergen van Seixal en Ribeira da Janela. Het laurierbos is sinds december 1999 UNESCO-werelderfgoed. Dezelfde pagina’s leggen deze grond in het Natura 2000-netwerk. Het natuurpark van Madeira rangschikt de krater als rust- en stiltereservaat. De bomen zijn til, Ocotea foetens, en sommige zijn ouder dan de bewoning van het eiland. Er is een kleine vulkaankrater, uitkijkpunten, een verblijfsplek met een openbare barbecue en in de winter een meer in de krater.
PR13 eindigt hier. PR14 Levada dos Cedros begint hier. Op de IFCN-lijst bijgewerkt op 2 oktober 2026 is PR 28 Levada da Rocha Vermelha, van Fanal naar Lombo da Atouguia, gesloten.
De gedragslijst van het IFCN op de pagina van de geclassificeerde paden, bijgewerkt op 8 augustus 2025, zegt: blijf op het pad; pluk of beschadig geen planten; laat geen afval achter, neem het mee terug; maak geen vuur, daar zijn eigen plekken voor; gooi geen peuken weg; voer geen wilde dieren; beschadig de borden niet; houd het stil; respecteer andere mensen.
Visit Madeira noemt een openbare barbecue op de verblijfsplek. De gedragslijst noemt die barbecue niet, dus die wordt hier niet aangehaald als de toegestane vuurplaats.
Die lijst zegt niet letterlijk „klim niet in de bomen”. Het verslag van 9 september 2025 beschreef mensen op de til-bomen. Er is geen zin alleen voor Fanal die drones verbiedt. De SIMplifica-dienst voor onbemande luchtvaartuigen zegt dat vliegen over een plan van een beschermd gebied of een Natura 2000-gebied door het IFCN wordt voorwaardelijk gesteld, en het verzoek staat zonder kosten. De dienstpagina noemt Fanal niet. Visit Madeira legt Fanal in Natura 2000.
Visit Madeira noemt het til-bos een mystiek landschap. Een beste uur of een mistklok staat daar niet.
Hetzelfde veiligheidsblok van het IFCN zegt: draag geschikte kleding en schoenen, en vertrek niet bij zware regen, sterke wind, hagel of sneeuw. Controleer eerst de officiële status van het pad en het weer. De tarieven-FAQ, bijgewerkt op 2 juni 2026, zegt dat een weerwaarschuwing niet uit zichzelf elk geclassificeerd pad sluit.
De mistcontrole voor Fanal op deze site gebruikt andere camera’s en een weerschatting. Het is geen beeld van de bomen, en geen sluiting van het IFCN.
De IFCN-lijst, bijgewerkt op 2 oktober 2026, markeert PR 13 Vereda do Fanal als open: 10,8 km, van Paúl da Serra naar Fanal, beheerd door het IFCN. Het tariefstelsel op die pagina geldt sinds 1 januari 2026.
Visit Madeira noemt de moeilijkheid matig en geeft 4 uur, van Assobiadores aan de ER 209 op 1.420 m tot Fanal aan dezelfde weg op 1.130 m. De pagina gelezen stond op open, en zei te betalen op SIMplifica. Het eurobedrag stond er niet op.
De tarieven-FAQ van het IFCN, bijgewerkt op 2 juni 2026, zet een afzonderlijk geclassificeerd pad anders dan PR1 op 4,50 € in 2026 voor een bezoeker zonder protocol. Dat is het bedrag voor PR13. Inwoners van de Regio betalen niet als ze de verblijfskaart en de identiteitskaart laten zien. Kinderen van 12 jaar of jonger betalen niet. Een persoon met een beperking van 60 % of meer, plus één begeleidende wettelijke voogd, betaalt niet. De FAQ zegt dat ze toch reserveren. Reserveren gaat alleen via SIMplifica, niet op een IFCN-kantoor.
PR14, dat in Fanal begint, drukt 4,50 € voor een bezoeker ouder dan 12, met vrijstelling tot en met 12 jaar. Visit Madeira geeft 7,2 km, matig, 3 uur, van de ER 209 in Fanal naar de ER 209 in Curral Falso. Twee of meer van deze paden op dezelfde dag, zonder PR1, zijn 9,00 €, en SIMplifica past de goedkopere van de twee toe. Elk pad blijft een eigen reservering. Regen is geen terugbetaling. Een nieuwe datum of een terugbetaling alleen als het IFCN het geboekte pad sluit of beperkt.
Visit Madeira noemt uitkijkpunten, een verblijfsplek met een openbare barbecue en in de winter een meer in de krater. Toiletten, een café en drinkwater staan niet op de Fanal-pagina’s gelezen. De veiligheidsregels van het IFCN zeggen dat u wat eten en water meeneemt.
Er is geen Fanal-camera op deze site. Het beeld van Rabaçal kijkt over het plateau. Het beeld van Seixal kijkt naar de noordkust eronder. Geen van beide kadert de bomen.
Noordkustperspectief: lage wolken stapelen zich tegen de Fanal-bergrand.
Kam en dal zijn nu vrij. Beste zicht vóór 13:00–14:00, wanneer passaatwolken aan de noordhelling stapelen.
Verlaat open ruggen of onverlichte levadas minstens 2 uur voor schemer.
Zonder stevige wandelschoenen. Modder en gladde steen komen vaak voor.
Geen live dienstregeling. Kleuren volgen de kaart: bus, lopen, taxigat. Tijden alleen uit een volledige PDF of de feed van Horários do Funchal. Geen bus: erkende taxi of privétransfer. De taxilijnen gebruiken het IMT-tarief 2026 op benoemde wegkilometers. Deze site boekt geen rit.
Taxi · Start
Geen openbare bus
No public bus to Fanal. Car or taxi. Erkende taxi of privétransfer. Geen vast tarief voor dit startpunt. Deze site boekt de rit niet.
Wandeling
Wandeling tussen startpunten, ongeveer 4 uur. Schatting van het pad, geen bustijd.
Taxi · Einde
Geen openbare bus
No public bus at the finish. Erkende taxi of privétransfer. Geen vast tarief voor dit startpunt. Deze site boekt de rit niet.
Geclassificeerde PR’s vereisen een Simplifica-reservering, ook voor RAM-inwoners die niets betalen. Een betaalde boeking opent geen gesloten pad.
Kamperen alleen in IFCN-zones, vergunning via Simplifica, €5 per tent per nacht. Wild kamperen en vuur zijn niet toegestaan.
Op Madeira daalt de temperatuur met ongeveer 6,5 °C per 1.000 m. Op de kam is het merkbaar kouder en winderiger dan aan de kust.
Doorsnede van de route t.o.v. de wolkenlaag, tunnels en blootliggende randen.
PR13 loopt van 1150 m tot 1420 m over 10.8 km. Geschatte wolkenbasis rond 950 m, top tot 1400 m. Het pad loopt meestal onder het wolkendek.
Officiële uitrusting, tunnelveiligheid en IFCN-tarieven voor deze route.
Iedereen boekt via SIMplifica. Niet-ingezetenen betalen € 4,50 per IFCN-route; ingezetenen en kinderen tot 12 vrij. Combipassen: € 9/1 dag, € 22,50/3 dagen, € 52,50/7 dagen (niet PR1).
Vergunning boeken op SIMplifica (€ 4,50)Tarieven 2026 (IFCN)
| Eén geclassificeerde route (behalve volledige PR1) | €4.50 |
|---|---|
| Volledige PR1 (Pico do Areeiro → Pico Ruivo) | €10.50 |
| 1-dagenpas (meerdere routes, geen PR1) | €9.00 |
| 3-dagenpas (geen PR1) | €22.50 |
| 7-dagenpas (geen PR1) | €52.50 |
Combinatiepassen gelden niet voor de volledige PR1-oversteek.
Europees alarmnummer: 112
Regionale civiele bescherming: +351 291 700 112
In diepe kloven en tunnels is vaak geen mobiel bereik.
Onderhouden door lokale redacteuren op Madeira. Geen officiële hulpdienst. Volg altijd de aanwijzingen op de route.
Astronomisch berekend voor 1420 m (1.1° horizon). De zon komt ongeveer zes minuten eerder op dan in Funchal aan zee.
Vertrek uit Funchal om 06:30 om te parkeren vóór vol zit (rond 06:15) en het uitkijkpunt te bereiken vóór het eerste civiele licht (07:41).
De officiële IFCN-status voor PR13 Vereda do Fanal is OPEN. Barrières op de route gaan altijd voor online status.
Bergroutes op Madeira wijken sterk af van Funchal. Op PR13 (1130–1420 m) hangt vaak een wolkenlaag tussen 1.000 en 1.400 m. Check de webcam voor vertrek.
Voor deze route is momenteel geen aparte IFCN-tarief vereist.
Ga niet langs gesloten slagbomen. De oostkust of zuidelijke levadas zijn vaak een droger alternatief.
Lineaire route van 10.8 km; plan terugrit vooraf.